Stolica.Opole.pl -   GÅ‘rny ÅšlÅ‘nsk  

  GÅ‘rny ÅšlÅ‘nsk  

Gőrny Ślőnsk je to historyczno krajina rozlygowano na teryńe Polský Republiki a Czeskýj Republiki we dorzéczu gőrnyj Uodry a poczőnkowygo bjégu Wisúy, poúedńowo-wschodńo tajla Ślőnska.

We uoficjalnym smjanowańu pedźano po tymu za pjérsze we XVII stoleću. We gyszýchće bőúy stolicőm Gőrnygo Ślőnska Uopole a Raćibőrz, a śedźibőma pjastowských a tyż inkszych gőrnoślőnských fysztőw bőúy Bytőń, Ćeszyn (podug brańo Ćeszyńskýgo Ślőnska za tajla Gőrnygo, bo tyż idźe mjeć go za uosobno wytajlowano krajina), Glywicy, Hlubczycy, Karńőw, Kojźly, Lublińec, Ńymodlin, Uopawa, Toszek. We Gőrnym Ślőnsku bőúy tyż stanowe kreje, mjyndzy inkszymi we Wodźisúawju, Pszczyńe, Bogőmińe, Bjelsku (uod 1752 kśőnżynstwo) a Bytőńu. Uośwjyńćym, Zator a Śewjérz felérńy śe mo za śedźiby gőrnoślőnských pőnőw. Mjano Gőrny Ślőnsk pojawjőúo śe poradźeśőnt rokőw po powroće tych kśőnżynstwőw do Maúopolský.

Nojwjynkszőm gőrőm we Gőrnym Ślőnsku je Pradźod, na postrződ tych rozlygowanych we polskýj tajli Gőrnygo Ślőnska - Barańo Gőra.

Wschodńo tajla Ślőnska mjanowano we Strzedńich Storoczach Kśőnżynstwym Uopolskym a mjano te pochodźi uod tytulatury Pjastőw, uopolských fysztőw – Dux Opoliae – erbőw Mjeszka I Motloszúapygo. Tytuúa ta porőżńaúa jejich uod erbőw Bolesúawa Wysokigo, kerzi używali przede wszyjskym tytuúy ślőnských fysztőw – Dux Silesiae. We czasach uostatńigo uopolskýgo Pjasta Jana II Dobrygo (um. 1532) za pjérsze pojawjőúo śe súowo Horne Slezsko. Mjano to bőúo do uoznoczańo terynőw Ślőska poúożőne we gőrnym bjégu rzéki Uodry. Na uodwyrtka do tygo zaczyno używać mjana Dolny Ślőnsk, na uostatki ślőnske, choćoż rozlygowane bőúy we strzodkowym a ńy dolnym bjégu Uodry (ta tajla rzéki przepúywo już bez Pőmorze). Uodra je naturalnym "krziżym" Ślőnska a stela uodńeśyńy do rzéki.

Terozki mjano Gőrny Ślőnsk ńy főnguje we żodnym kőnsku państwowygo ferwaltőngu. Źymje Gőrnygo Ślőnska zajmujőm tajla uopolskýgo a ślőnskýgo wojewődztwa a we Czeskýj Republice. Je to prziczynőm do marasu we mjanowańu. Uokryślyńym "gőrnoślőnský" fest czynsto używo śe do jednostkőw a uorgańizacyjőw uod Slőnska a Maúopolský a tyż te, kere leżőm we ślőnskym a maúopolskym wojewődztwje.

www.szl.wikipedia.org